Noodstroom: houdt een thuisbatterij het licht aan bij een storing?

Waarom een batterij niet vanzelf doorwerkt

Het lijkt logisch: u heeft een batterij vol stroom, dus bij een storing blijft het licht branden. In de praktijk werkt het anders. Zonnepanelen en de meeste batterijen zijn aan het net gekoppeld. Bij een storing hoort een installatie het net niet onder spanning te houden: volgens netbeheerder Stedin is dat onveilig voor de monteurs. De meeste batterijen werken bij een storing dan ook niet; daarvoor is een speciale noodstroomfunctie nodig (Milieu Centraal). Een batterij zonder noodstroomfunctie is bij een storing dus net zo stil als de rest van het huis.

Wat een noodstroomfunctie doet

Systemen met een noodstroomfunctie, in specificaties vaak EPS genoemd (Emergency Power Supply), hebben een schakelaar die het huis, of een deel ervan, bij een storing loskoppelt van het net. Daarna voedt de batterij dat deel als een eiland. Bij sommige systemen kunnen de panelen blijven laden zolang de batterij niet vol is. Zodra het net terug is, koppelt het systeem het huis weer aan en gaat het normaal verder.

Hoe dat schakelen gebeurt, verschilt per systeem. Bij de eenvoudigste uitvoering zit er een apart stopcontact op de omvormer dat alleen bij een storing spanning geeft. Bij uitgebreidere uitvoeringen zit er een omschakelkast in de meterkast die een aantal vooraf gekozen groepen overneemt. Sommige systemen kunnen het hele huis overnemen, mits het vermogen dat toelaat. Staat de noodstroomfunctie aan, dan houdt het systeem de batterij steeds op een vooraf ingesteld niveau, als reserve voor een storing. Dat deel gebruikt u dus niet voor uw eigen zonnestroom (RVO).

Wat de batterij wel en niet kan voeden

Bepalend is het vermogen van de omvormer, uitgedrukt in kilowatt. Een omvormer van 3 kW kan tegelijk ongeveer 3.000 watt leveren. Dat is genoeg voor de koelkast, de vriezer, de verlichting, de router, een televisie en het opladen van telefoons. Het is niet genoeg voor apparaten die veel stroom trekken.

• Wel: koelkast, vriezer, verlichting, internet, televisie en de pomp en regeling van de cv-ketel.
• Meestal niet: warmtepomp, elektrische oven en kookplaat, wasdroger, laadpaal voor de auto.
• Nooit tegelijk: alles wat samen meer vermogen vraagt dan de omvormer kan leveren.

Ook de capaciteit speelt mee. Een batterij van 10 kWh die half vol is, houdt de koelkast en de verlichting een dag of langer aan, maar een warmtepomp van 3 kW zou hem in een paar uur leegtrekken. Wilt u bij een storing ook verwarmen, dan heeft u een grotere batterij met meer vermogen nodig, en een installateur die de groepen daarop inricht.

Hoe snel de omschakeling gaat

Hoe snel het systeem omschakelt, verschilt per systeem en staat in de opgave van de fabrikant. Bij een omschakeling van een fractie van een seconde merken de meeste apparaten niets. Bij een omschakeling van een paar seconden vallen computers en de router even uit en starten ze opnieuw op. Voor de koelkast en de verlichting maakt dat niet uit. Wilt u dat een computer of een medisch apparaat ononderbroken doorwerkt, laat dan vooraf de omschakeltijd bevestigen en overweeg een aparte kleine noodvoeding voor dat ene apparaat.

Hoe vaak u het nodig heeft

Het Nederlandse stroomnet is betrouwbaar. Volgens Netbeheer Nederland zat een aansluiting in 2024 gemiddeld 24 minuten zonder stroom door onverwachte storingen. Gemiddeld krijgt een huishouden ongeveer eens in de drie jaar met zo'n storing te maken, en die duurt dan gemiddeld iets meer dan een uur. Een noodstroomfunctie is daarom voor de meeste mensen een prettige zekerheid, geen noodzaak. Woont u in een gebied met vaker storingen, werkt u thuis met apparatuur die niet mag uitvallen, of heeft u medische apparatuur in huis, dan weegt de functie zwaarder. De meerprijs van noodstroom verschilt per systeem: bij sommige zit de functie standaard ingebouwd, bij andere is een aparte omschakelkast nodig.

Vraag het de installateur

In het aanbod op deze site staat per systeem of het noodstroom heeft. Wat het systeem in uw huis precies kan overnemen, hangt af van de groepenkast, uw aansluiting, het vermogen van de omvormer en de keuzes die u samen met de installateur maakt. Vraag bij de schouwing concreet: welke groepen worden overgenomen, hoe snel schakelt het systeem, en blijven de panelen laden tijdens een storing?

De vermogens en tijden in dit artikel zijn indicaties en verschillen per fabrikant. Vergelijk thuisbatterijen om te zien welke systemen noodstroom hebben, of bereken uw besparing om eerst te zien welke capaciteit bij uw huis past.