Hoe groot moet een thuisbatterij zijn?

Waar de capaciteit voor dient

De capaciteit van een thuisbatterij wordt uitgedrukt in kilowattuur (kWh). Het getal zegt hoeveel stroom de batterij kan bewaren van het moment dat de zon schijnt tot het moment dat u die stroom nodig heeft. Een batterij van 10 kWh die 's middags vol is, kan 's avonds het grootste deel daarvan leveren. Let daarbij op hoe de fabrikant de capaciteit opgeeft. Volgens de Consumentenbond haalt u er in de praktijk meestal 85 tot 90% uit als de fabrikant de bruikbare capaciteit noemt, en 75 tot 85% bij de nominale capaciteit, omdat er bij het laden en ontladen stroom verloren gaat.

Het doel is niet om al uw zonnestroom op te slaan. Het doel is om de stroom die overdag overblijft te bewaren voor de uren waarin uw panelen niets leveren. Die hoeveelheid is op de meeste dagen kleiner dan u zou denken.

De vuistregel op basis van uw jaarverbruik

CE Delft concludeert in onderzoek voor Vereniging Eigen Huis dat een relatief klein systeem meestal het meest logisch is: een batterij die past bij uw gemiddelde dagelijkse overschot aan zonnestroom en bij uw eigen verbruik. In de praktijktest steeg het eigenverbruik van een gemiddeld huishouden met een batterij van 5 kWh van 35 naar 68%, en volgens CE Delft was 5 kWh daarvoor al voldoende.

De Consumentenbond geeft een andere richtlijn: kijk hoeveel kWh u gemiddeld per dag verbruikt en neem daarvan 60 tot 80%. Bij 3.500 kWh per jaar is dat ongeveer 10 kWh per dag, dus een batterij van ongeveer 6 tot 8 kWh. Dat is iets groter dan onze vuistregel hieronder, die de lijn van CE Delft volgt.

Voor de meeste huishoudens is 5 kWh genoeg (CE Delft). Bij een verbruik boven ongeveer 4.500 kWh per jaar past 10 kWh, en boven 7.500 kWh 15 kWh. Alleen bij een heel hoog verbruik, boven ongeveer 11.000 kWh per jaar, komt 20 kWh in beeld. Die grenzen zijn onze eigen aanname, geen cijfers van CE Delft. De rekenhulp gebruikt dezelfde grenzen.

Uw jaarverbruik vindt u op de jaarafrekening van uw energieleverancier of in de app van uw slimme meter. Heeft u een warmtepomp, een elektrische auto of een elektrische kookplaat, kijk dan vooral naar het verbruik in de avond en de nacht.

Waarom uw avondverbruik bepalend is

Een batterij is alleen nuttig als hij elke dag wordt gevuld en weer geleegd. Zo'n volledige ronde noemen fabrikanten een cyclus. Hoe vaker de batterij een volledige cyclus draait, hoe meer u eraan heeft. Een batterij die past bij uw avondverbruik, draait in het voorjaar en de zomer bijna elke dag een volle cyclus. Een batterij die veel groter is dan uw avondverbruik, wordt zelden helemaal gebruikt en levert per geïnvesteerde euro minder op.

Kijk daarom niet alleen naar wat uw panelen op een zonnige dag opwekken. Als u 's avonds 5 kWh verbruikt, heeft u aan veel meer opslag weinig: de rest gaat toch het net op. Volgens CE Delft verdient extra capaciteit voor een paar zeer zonnige dagen zich niet terug.

Het gevaar van te groot kiezen

Een grotere batterij kost meer, al daalt de prijs per kilowattuur naarmate u groter kiest. Een batterij die twee keer zo groot is als nodig, kost flink meer, maar bespaart zelden evenveel extra. In de winter, wanneer de panelen weinig opwekken, blijft het grootste deel van een grote batterij maandenlang leeg.

Er zijn twee situaties waarin groter wel kan lonen. De eerste is een dynamisch energiecontract, waarbij de batterij op goedkope uren ook stroom van het net laadt en op dure uren ontlaadt. De tweede is een gepland hoger verbruik, bijvoorbeeld een warmtepomp of een elektrische auto die u binnen een paar jaar verwacht. Veel systemen zijn modulair: u kunt later een module bijplaatsen, mits de omvormer dat toelaat. Bespreek dat vooraf met de installateur.

Wat de installateur controleert

De vuistregel geeft een richting, geen definitief antwoord. Bij een schouwing kijkt de installateur naar uw verbruiksprofiel, naar het vermogen van uw omvormer, naar de aansluiting in uw meterkast en naar de ruimte waar de batterij komt te hangen. Op basis daarvan adviseert hij een capaciteit en een laadvermogen die bij elkaar passen.

De cijfers in dit artikel zijn indicaties en gaan uit van een gemiddeld verbruiksprofiel. Bereken uw besparing om te zien welke capaciteit bij uw verbruik past en wat die oplevert, of vergelijk thuisbatterijen van 5 tot 20 kWh.